Wybierając klasyczne meble, często zwracamy uwagę przede wszystkim na ich formę, kolor czy zdobienia. Tymczasem o charakterze mebla w ogromnym stopniu decyduje również sposób wykończenia powierzchni drewna. Ten sam model komody, witryny czy stołu może wyglądać zupełnie inaczej w wersji gładkiej, intarsjowanej lub wykończonej radiką.

Pojęcia te bywają używane zamiennie, choć w rzeczywistości oznaczają zupełnie inne rozwiązania. Czym więc różni się intarsja od radiki? Co oznacza gładkie wykończenie mebla i dlaczego radika potrafi tak mocno zmienić jego wygląd?

Warto to wyjaśnić.

Meble gładkie – kiedy najważniejsza jest forma i kolor

Określenie „mebel gładki” odnosi się przede wszystkim do sposobu wykończenia jego powierzchni. Fronty, boki czy blat nie otrzymują dekoracyjnych kompozycji wykonanych z różnych gatunków lub układów forniru.

Nie oznacza to jednak, że taki mebel jest pozbawiony charakteru.

W przypadku wykończeń transparentnych lub półtransparentnych nadal widoczne może być naturalne usłojenie drewna lub forniru. Dekoracyjność wynika wówczas z samego materiału, jego koloru, rysunku słojów oraz konstrukcji mebla.

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja w przypadku wykończeń lakierowanych kryjących – na przykład w kolorze białym, kremowym, czarnym czy w odcieniu kości słoniowej. Kryjąca warstwa lakieru tworzy bardziej jednolitą powierzchnię i sprawia, że wzór drewna przestaje odgrywać główną rolę.

Takie rozwiązanie jest często wybierane wtedy, gdy chcemy nieco uspokoić bogatą formę klasycznego mebla albo połączyć tradycyjną bryłę z bardziej współczesną kolorystyką.

Czym jest intarsja?

Intarsja jest techniką dekorowania powierzchni mebla poprzez zestawianie ze sobą odpowiednio dobranych fragmentów drewna lub forniru. Różnice w kolorze, kierunku słojów oraz charakterze poszczególnych elementów pozwalają stworzyć ornament, obramowanie lub bardziej rozbudowaną kompozycję.

To właśnie sposób ułożenia materiału tworzy dekorację.

Intarsja może mieć postać subtelnej ramki biegnącej wokół frontu szuflady, geometrycznego wzoru na blacie albo bardzo dekoracyjnego motywu inspirowanego historycznym meblarstwem.

W bardziej rozbudowanych realizacjach poszczególne fragmenty są dobierane tak, aby ich naturalne usłojenie stało się częścią zaplanowanego wzoru.

Dlatego intarsjowany blat czy front nie jest po prostu „drewnem ze wzorem”. Wzór jest świadomie skomponowany z różnych elementów materiału.

A czym jest radika?

Radika daje zupełnie inny efekt.

W meblarstwie określenie to odnosi się do dekoracyjnego forniru o bardzo charakterystycznym, nieregularnym i efektownym rysunku. Jego największą ozdobą nie jest geometryczna kompozycja wykonana przez człowieka, lecz naturalny układ włókien i usłojenia drewna.

Powierzchnia może przypominać wiry, fale, obłoki lub nieregularne „oczka”. Po odpowiednim wykończeniu i polerowaniu wzór nabiera głębi i może zmieniać swój charakter w zależności od kierunku padania światła.

Dlatego radika szczególnie efektownie prezentuje się na większych, reprezentacyjnych powierzchniach – frontach komód, bufetów, szaf, stołów czy dekoracyjnych panelach.

W klasycznym meblarstwie jest stosowana jako element podkreślający reprezentacyjny charakter mebla.

Intarsja i radika – to nie jest to samo

Najłatwiej zapamiętać tę różnicę w prosty sposób:

w intarsji dekorację tworzy kompozycja, natomiast w radice dekoracją jest przede wszystkim wyjątkowy naturalny rysunek materiału.

Intarsja jest więc techniką dekoracyjną. Różne fragmenty forniru są świadomie zestawiane w określony wzór.

Radika natomiast jest szczególnym rodzajem dekoracyjnego forniru, którego atrakcyjność wynika z jego nieregularnego, naturalnego rysunku.

Co ciekawe, oba rozwiązania mogą występować na jednym meblu. Fragment wykończony radiką może zostać dodatkowo otoczony intarsjowaną ramką. Wówczas dekoracyjny charakter powierzchni wynika zarówno z niezwykłego rysunku forniru, jak i ze sposobu jego skomponowania.

Dlaczego dwa egzemplarze z radiką mogą nie wyglądać identycznie?

To jedna z najważniejszych cech naturalnych oklein dekoracyjnych.

Drewno nie jest materiałem drukowanym, dlatego jego rysunek nie powtarza się idealnie. Układ słojów, ich zagęszczenie, kierunek oraz kontrast mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi fragmentami materiału.

Oznacza to, że dwa meble wykonane według tego samego projektu i w tym samym wybarwieniu mogą nie mieć identycznego układu radiki.

Nie jest to wada wykonania. Przeciwnie – jest to naturalna konsekwencja pracy z materiałem, którego wzór powstał w naturze.

Właśnie dlatego meble wykorzystujące efektowne forniry mają bardziej indywidualny charakter niż powierzchnie o całkowicie powtarzalnym wzorze.

A co się dzieje z radiką przy wyborze koloru lakierowanego?

To szczególnie istotne przy personalizacji mebli.

Jeżeli klient wybiera wykończenie, w którym naturalny rysunek drewna pozostaje widoczny, radika może być jednym z najważniejszych elementów dekoracyjnych mebla.

Inaczej wygląda sytuacja przy wyborze kryjącego koloru lakierowanego.

Taki sposób wykończenia ma stworzyć jednolitą powierzchnię w wybranym kolorze. Z tego względu dekoracyjny efekt radiki nie jest wówczas eksponowany. Jeżeli dany model występuje standardowo z radiką, a zostanie zamówiony w kryjącym wykończeniu lakierowanym, jego wygląd może więc znacząco różnić się od wersji prezentowanej w naturalnym wybarwieniu drewna.

Warto uwzględnić to podczas wyboru wykończenia – szczególnie wtedy, gdy właśnie dekoracyjny rysunek frontów lub blatu zwrócił naszą uwagę na konkretny model.

Co wybrać: powierzchnię gładką, intarsję czy radikę?

Nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ każde z tych wykończeń daje inny efekt.

Gładkie powierzchnie dobrze sprawdzają się tam, gdzie chcemy wyeksponować bryłę mebla, jego proporcje, rzeźbienia, okucia lub kolor. Mogą również wizualnie uspokoić bardzo dekoracyjną formę.

Intarsja będzie odpowiednia dla osób, które cenią kunszt tradycyjnego meblarstwa i świadomie zaprojektowane ornamenty. Nawet stosunkowo prosta bryła może dzięki niej nabrać zdecydowanie bardziej dekoracyjnego charakteru.

Radika przyciąga natomiast uwagę naturalnym, niepowtarzalnym rysunkiem. Szczególnie dobrze prezentuje się na dużych płaszczyznach, na których można w pełni zobaczyć strukturę i głębię forniru.

W praktyce wybór nie musi jednak sprowadzać się do decyzji pomiędzy trzema całkowicie oddzielnymi rozwiązaniami. Klasyczne meblarstwo bardzo często łączy różne techniki – gładkie elementy konstrukcyjne mogą sąsiadować z radiką, a całość może zostać dodatkowo podkreślona intarsją, frezowaniem, rzeźbieniem czy złoconym detalem.

Detal, który potrafi zmienić cały mebel

Wybierając mebel, warto patrzeć nie tylko na jego kształt. Sposób wykończenia powierzchni może całkowicie zmienić odbiór tej samej bryły.

Komoda w jednolitym, kryjącym kolorze będzie prezentowała się spokojniej i bardziej współcześnie. Ten sam model wykonany w naturalnym wybarwieniu z widocznym rysunkiem drewna nabierze cieplejszego charakteru. Dodanie radiki może mocniej wyeksponować fronty, natomiast intarsja wprowadzi precyzyjny, dekoracyjny detal nawiązujący do tradycyjnego rzemiosła.

Dlatego przy wyborze mebli klasycznych warto przyjrzeć się nie tylko kolorowi próbki, ale również temu, jak wybrane wykończenie współpracuje z fornirem, intarsją i poszczególnymi elementami bryły.

W RAD-POL pomagamy dobrać wybarwienie i sposób wykończenia tak, aby odpowiadały zarówno stylistyce konkretnego modelu, jak i wnętrzu, do którego mebel jest przeznaczony. W przypadku mebli dostępnych w wielu wariantach warto przed zamówieniem sprawdzić, które elementy pozostają gładkie, gdzie występuje intarsja lub radika oraz jak zmiana wybarwienia wpłynie na ich widoczność.

Bo w klasycznym meblarstwie kolor jest tylko jednym z elementów. O ostatecznym charakterze mebla bardzo często decyduje właśnie rysunek drewna i sposób, w jaki został wykorzystany przez rzemieślnika.